Tzolk’in
20 gün adı ile 1’den 13’e kadar sayıların birleşiminden oluşan 260 günlük kutsal döngüdür. Gün adları ve sayılar birlikte bir tarih verir.
TZOLK’IN · HAAB · UZUN SAYIM
Maya Zaman Döngüleri
Tzolk’in, Haab, Takvim Turu ve Uzun Sayımın tarihsel işlevlerini öğren; Maya takvimlerini modern “burç” listelerinden ayır.
Haab
18 adet 20 günlük ay ile beş günlük Wayeb bölümünden oluşur; güneş yılına yaklaşık bir uzunluk sunar.
Takvim Turu
Tzolk’in ve Haab tarihlerinin aynı birleşimi yaklaşık 52 Haab yılı geçmeden yeniden oluşmaz.
Uzun Sayım
52 yıllık döngünün ötesindeki tarihsel ve mitik olayları doğrusal olarak kaydetmek için kullanılan daha uzun sayım sistemidir.
MYTHBORN YAKLAŞIMI
Bir “Maya burcu” değildir
Maya takvimleri doğum tarihini tek bir kişilik etiketine indiren Batı tipi burç sistemiyle aynı şey değildir. Bir tarihi okumak; hangi takvimden söz edildiğini, kullanılan dil ve topluluk bağlamını ve tarihsel kaynağı açık tutmayı gerektirir.
MYTHBORN YAKLAŞIMI
Bir tarih nasıl okunur?
Bir tarih Tzolk’in günü ile Haab gününü birlikte taşıyabilir; daha uzun olaylar için Long Count eklenir. Örneğin bir dönüştürücü yalnızca “karakter” üretmek yerine hangi takvim katmanını hesapladığını ve kullandığı korelasyon varsayımını açıklamalıdır.
MYTHBORN YAKLAŞIMI
2012 anlatısını doğru kurmak
13.0.0.0.0 tarihinin 21 Aralık 2012’ye denk gelmesi bir takvim döngüsünün dönüm noktasıdır; dünyanın sonu iddiası değildir. Tarihi sansasyon yerine kayıt, döngü ve günümüz Maya topluluklarının devam eden pratikleriyle birlikte okumak gerekir.
MYTHBORN YAKLAŞIMI
Bugün yaşayan bağlam
Maya takvimleri yalnızca arkeolojik bir merak değildir. Smithsonian’ın kaynaklarında gün tutucuların ve toplulukların takvim döngülerini günümüzde de yaşattığı anlatılır. Bu nedenle sayfa, yaşayan gelenekleri “eski bir kehanet sistemi” gibi paketlemez.
SIK SORULAN SORULAR
Maya takvimleri astroloji midir?
Bazı tarihsel kullanımlar gökyüzü gözlemi ve ritüelle ilişkilidir; fakat Tzolk’in, Haab ve Long Count tek bir modern kişilik astrolojisi değildir.
Maya burcumu nasıl hesaplarım?
Bir tarih dönüştürülebilir; ancak sonuç seçilen korelasyon, dil ve takvim geleneğine göre açıklanmalıdır. Mythborn bu nedenle kişilik teşhisi yerine tarihsel zaman bilgisini öne çıkarır.
Haab neden 365 gündür?
Haab, 18 adet 20 günlük dönem ve Wayeb adı verilen beş günlük bölümden oluşur: 18×20+5=365.
KAYNAKLAR VE İLERİ OKUMA